Xu hướng SoLoMo - sự kết hợp giữa social, location và mobile - đang hình thành và rất được quan tâm trên thế giới. CyberAgent Ventures (CAV) - một trong những quỹ đầu tư lớn nhất của Nhật Bản tại Việt Nam - cũng đang rất quan tâm đến xu hướng này.

Vcamp đã có buổi gặp với anh Nguyễn Đình Anh, Investment Manager của CAV và được anh chia sẻ về SoLoMo cũng như kế hoạch của CAV với xu hướng này.

Thế nào là SoLoMo?

SoLoMo là một khái niệm khá thú vị, tuy nhiên SoLoMo là gì thì có nhiều cách hiểu và cách tiếp cận khác nhau.

SoLoMo có thể hiểu một cách đơn giản đó là nhóm các dịch vụ Internet phục vụ các nhu cầu khác nhau của người dùng như tìm kiếm thông tin, mua sắm, giải trí và có các đặc điểm chung là:

1. Chạy trên nền tảng di động (đa số là smartphone).

2. Sử dụng thông tin về vị trí.

3. Có tính sự kết nối giữa các người dùng.

Các ứng dụng trên di động như check-in địa điểm Foursquare (hiện có hơn 10 triệu người dùng tại Mỹ, khoảng 1 triệu người dùng tại Việt Nam), ứng dụng kết bạn MoMo (hiện có hơn 20 triệu người dùng tại Trung Quốc), ứng dụng tìm kiếm quán ăn nhà hàng Foody ở Việt Nam đều có thể xếp vào nhóm ứng dụng SoLoMo.

Lý do gì SoLoMo lại được nhiều sự kỳ vọng đến vậy?

Thứ nhất, nhu cầu tìm kiếm thông tin là nhu cầu cơ bản của người dùng khi tham gia vào môi trường Internet và trong đó nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy một lượng không nhỏ các nội dung tìm kiếm đều trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến địa điểm của người dùng. Ví dụ như muốn ăn trưa nhưng không biết ăn ở đâu? Đang muốn mua một cái máy ảnh nhưng ngại đi xa, gần đây không biết có cửa hàng nào không? Đang rảnh quá, xung quanh có ai thú vị để rủ đi chơi không?

Thứ hai, tỷ lệ người sử dụng điện thoại có kết nối Internet tăng rất nhanh trong thời gian qua. Tính riêng Việt Nam, tại thời điểm này có khoảng 20 triệu thuê bao điện thoại kết nối Internet. Khoảng 56% trong số đó thường xuyên tìm kiếm thông tin trên điện thoại thay vì trên máy tính truyền thống. Smartphone Android ngày càng rẻ, thuê bao 3G chất lượng tốt giá phải chăng so với bình diện chung là lý do khiến tôi tin rằng số người kết nối Internet qua điện thoại sẽ tiêp tục tăng nhanh trong những năm tới.

Lý do thứ ba là các ứng dụng SoLoMo cho phép người dùng có thể kết nối với nhau, mang thêm nhiều giá trị có tính xã hội hơn cho người dùng. Trong cuộc sống, người dùng khi tìm kiếm thông tin hay đưa ra quyết định gì thường tham khảo ý kiến của người khác có kinh nghiệm tương tự và thường tìm đến đầu tiên là bạn bè người quen. Cho đến nay, các ứng dụng SoLoMo đã khai thác tính xã hội này dưới nhiều hình thức với các nhu cầu trọng tâm khác nhau. Ví dụ, ứng dụng cho phép người dùng thể hiện cái tôi trong cộng đồng (FourSquare, Digg, Pinterest); tham khảo ý kiến (Thumb, tính năng review của IMDB, Amazon), liên lạc (TimBox, LINE), kết bạn (WeChat, Momo)… Một trong những tiêu chí để đánh giá sự thành công của một ứng dụng, ngoài số lượng user đó chính là độ gắn kết (stickiness). Các ứng dụng có tính xã hội nhìn chung đều có độ gắn kết tốt hơn với các ứng dụng thông thường. Top 3 ứng dụng có thời gian sử dụng trung bình nhiều nhất trong 1 tháng là Facebook, Thumb, Pinterest, đều là các ứng dụng xã hội.

Lý do cuối cùng và không kém phần quan trọng là do các ứng dụng SoLoMo có yếu tố Local nên đây chính là rào cản để bảo vệ các bạn từ việc xâm chiếm của các ứng dụng nước ngoài. Khó có thể tưởng tượng MoMo hay Twoo có thể chiến thắng được các công ty trong nước trong mảng ứng dụng kết bạn làm quen. Khó có thể tưởng tượng Tabelog của Nhật có thể chiến thắng các trang web như Foody trong mảng tìm kiếm thông tin nhà hàng quán ăn.

Hiện trạng các ứng dụng SoLoMo tại Việt Nam

Trong thời gian qua, tôi có cơ hội gặp rất nhiều các nhóm có ý tưởng làm các ứng dụng mang hơi hướng SoLoMo. Ví dụ như ứng dụng tìm kiếm thông tin quán ăn nhà hàng theo địa điểm, kết bạn làm quen theo địa điểm, tạo tour du lịch đi chung, mua hàng theo địa điểm … Tại thời điểm đó, các bạn ấy chưa gọi tên là SoLoMo. Các ứng dụng này nhìn chung đều dừng lại ở mức độ thấp hoặc trung bình, chưa đến độ để có thể chinh phục người dùng. Ví dụ ứng dụng TìmVui, tìm kiếm địa điểm thông tin nhà hàng, quán karaoke…, sau một thời gian ngắn đã dễ dàng có khoảng một trăm nghìn lượt tải. Tuy nhiên khó có thể tưởng tượng ứng dụng này có thể phát triển thêm nữa và tạo doanh thu. 

Người dùng sẽ chỉ sử dụng như một công cụ tra cứu thôi, không có những tham khảo hay chia sẻ với bạn bè. Việc kiểm soát giao dịch trên ứng dụng chưa làm được nên không thể tạo ra doanh thu theo mô hình CPI, chia sẻ doanh thu với doanh nghiệp. Do thiếu tính cộng đồng, việc lan tỏa của ứng dụng sẽ gặp khỏ khăn, điều đó dẫn đến doanh thu từ quảng cáo cũng sẽ không đáng kể. Do đó, ứng dụng khó có khả năng tạo doanh thu theo hình thức chia sẻ doanh thu với địa điểm kinh doanh, kể cả là doanh thu từ quảng cáo cũng không đáng kể. Năm 2013, tôi hi vọng sẽ thấy nhiều ứng dụng SoLoMo xuất sắc và có thể thành công tại Việt Nam.

SoLoMo và lợi ích với các doanh nghiệp Việt Nam

Các doanh nghiệp lớn có chuỗi của hàng có thể xây dựng ứng dụng trên điện thoại hoặc phiên bản web cho di động. Làm thế họ có thể kiếm thêm khách hàng mới, nắm bắt thông tin khách hàng tốt hơn, tăng thêm sự hài lòng cho khách hàng. Bạn hãy tưởng tượng một người dùng bận rộn sẽ hài lòng hơn khi họ tìm kiếm một từ khóa, ví dụ “lẩu băng chuyền” trên điện thoại, họ được đưa đến một website riêng của cửa hàng gần nhất trong chuỗi của hàng, sau vài thao tác, họ có thể đặt được chỗ.

Xu hướng mua hàng trên điện thoại đang ngày càng tăng nên tôi nghĩ đối với các công ty làm về TMĐT, việc đầu tư thêm vào phiên bản ứng dụng trên điện thoại và có một trang web phiên bản di động là điều nên làm.

Lời khuyên cho các nhóm startup, công ty IT làm SoLoMo

Người dùng Việt Nam vẫn đang khát khao có thêm những ứng dụng trên di động thỏa mãn nhu cầu của họ. Nếu bạn lên Apple Store, nhìn vào danh sách các ứng dụng có số lượt download nhiều nhất, bạn sẽ thấy, đa phần đó là các ứng dụng Việt Nam. Điều đó chứng minh là người Việt vẫn mong đợi các ứng dụng có nội dung gần gũi, có tính địa phương hơn. Đây chính là cơ hội cho các nhóm nếu muốn làm các ứng dụng theo hướng SoLoMo. Nếu các bạn có một ý tưởng đáp ứng một nhu cầu thực, ước tính số lượng người dùng và khả năng tạo doanh thu tốt thì đây là cơ hội của các bạn.

Kế hoạch của CAV với SoLoMo

Trong năm 2012, CAV đã đầu tư vào Foody, một website tìm kiếm thông tin về quán ăn nhà hàng, có cả phiên bản trên điện thoại di động. Mặc dù mới ra mắt được khoảng 4,5 tháng, hiện Foody có khoảng nửa triệu người dùng và hơn 20.000 quán ăn khắp cả nước. Trong năm 2013, Quỹ đầu tư CyberAgent quan tâm đến các mảng khác trong đó có ứng dụng kết bạn làm quen, đặt phòng, đặt tour du lịch, đặt lịch khám chữa bệnh …